ดินลูกรัง

เลือกดินให้ถูก คำนวณราคาถมดินไม่ให้งบบานปลาย

การถมดิน เป็นจุดเริ่มต้นที่สำคัญที่สุด ของการสร้างบ้านหรืออาคาร หากเลือกดินผิดประเภท หรือคำนวณปริมาณพลาด อาจส่งผลให้ “บ้านทรุด” หรือ “งบบานปลาย” ได้ บทความนี้ได้รวบรวมทุกคำถามยอดฮิต และสิ่งที่คุณต้องรู้เพื่อให้คุณคุยกับผู้รับเหมาได้รู้เรื่องและได้งานคุณภาพที่สุด

1. เลือก “ชนิดของดิน” อย่างไรให้เหมาะกับงาน? (Top Search)

คำถามยอดนิยมอันดับหนึ่งคือ “ถมดินสร้างบ้านใช้ดินอะไรดี?” เพราะดินแต่ละชนิดมีคุณสมบัติและราคาต่างกัน การเลือกผิดคือหายนะของโครงสร้างครับ

ดินดาน (Subsoil) – พระเอกของงานสร้างบ้าน

• คืออะไร : ดินที่มีเนื้อละเอียด สีออกเหลืองๆ แห้งและแข็ง
• จุดเด่น : บดอัดได้แน่นมาก รับน้ำหนักได้ดี ไม่ค่อยยุบตัว ราคาไม่แพง
• เหมาะสำหรับ : ถมดินสร้างบ้าน ถมที่ดินแปลงใหญ่ หรือทำถนน
• ข้อควรระวัง : ปลูกต้นไม้ไม่ค่อยขึ้น เพราะสารอาหารน้อย

หน้าดิน (Topsoil) – แพงแต่ดีกับต้นไม้

• คืออะไร : ผิวดินชั้นบนสุด มีแร่ธาตุและอินทรียวัตถุสูง สีดำหรือสีน้ำตาลเข้ม
• จุดเด่น : ร่วนซุย ระบายน้ำได้ดี ปลูกต้นไม้งาม
• เหมาะสำหรับ : ถมโปะหน้าชั้นบนสุดประมาณ 20-50 เซนติเมตร เพื่อทำสวน
• ข้อควรระวัง : ราคาถมดิน ชนิดนี้สูงที่สุด ห้ามนำมาถมเพื่อรับน้ำหนักโครงสร้างเด็ดขาด เพราะยุบตัวง่าย

ดินลูกรัง (Latarite Soil) – แกร่งแต่แห้งแล้ง

• คืออะไร : ดินที่มีหินเม็ดเล็กๆ ปนอยู่ สีแดงส้ม
• จุดเด่น : แข็งมาก เมื่อบดอัดแล้วจะแน่นเหมือนพื้นถนน
• เหมาะสำหรับ : ถมที่จอดรถ ทำถนน หรือโกดังโรงงาน
• ข้อควรระวัง : ชุดเจาะเข็มเสายากมาก และปลูกต้นไม้ไม่ได้เลย

ดินทราย (Sand) – ถมที่น้ำขัง

• คืออะไร : ทรายขี้เป็ด หรือทรายถม
• จุดเด่น : ราคาถูก ระบายน้ำดีมาก แทรกตัวเข้าทุกซอกมุมได้ดี
• เหมาะสำหรับ : ถมในโครงการหมู่บ้านจัดสรรที่ต้องการความเรียบเนียน หรือถมที่ที่มีน้ำขัง
• ข้อควรระวัง : ต้องมีกำแพงกันดินที่แข็งแรงมาก ไม่งั้นทรายจะไหลออกหมด

2. วิธีคำนวณปริมาณดินและราคา

หลายคนโดนโกงเพราะคำนวณไม่เป็น หรือลืมเผื่อการยุบตัว สูตรคำนวณ ถมดิน 1 ไร่ หรือตามขนาดที่ดินมีดังนี้ :

สูตรคำนวณเบื้องต้น

() = () X ()

• วงเล็บแรก : คือ ปริมาณดิน หน่วยที่ได้จะเป็น “ลูกบาศก์เมตร” หรือที่เราเรียกติดปากกันว่า “คิว” นั่นเองครับ
• วงเล็บหลังเครื่องหมายเท่ากับ : คือ พื้นที่ ต้องใช้หน่วยเป็น “ตารางเมตร” เท่านั้น
  ถ้าในโฉนดบอกเป็น ตารางวา ให้เอา X 4 ก่อนครับ
• วงเล็บหลังสุด : คือ ความสูง ความสูงที่ต้องการถมขึ้นมา หน่วยเป็น “เมตร” (เช่น ถมสูง 50 ซม. ก็คือ 0.5 เมตร)

หน่วยที่ต้องรู้ :

• 1 ไร่ = 1,600 ตารางเมตร
• 1 งาน = 400 ตารางเมตร
• 1 ตารางวา = 4 ตารางเมตร

ตัวอย่าง : ต้องการถมที่ดิน 100 ตารางวา ให้สูงขึ้น 1 เมตร

• แปลงตารางวาเป็นตารางเมตร : 100 X 4 = 400 ตารางเมตร
• คำนวณคิว : 400 X 1 = 400 คิว

เคล็ดลับระดับเซียน : ต้องบวก “เปอร์เซ็นการยุบตัว”

เมื่อรถดั๊มเทดินลงไป ดินจะฟู แต่เมื่อบดอัดแล้วดินจะยุบลง ดังนั้นต้องสั่งดินเผื่อไว้เสมอ :

• ต้องสั่งเผื่อประมาณ 20% – 30%
• จากตัวอย่างด้านบน 400 คิว คุณควรสั่งดินจริงๆ ประมาณ 480 – 520 คิว เพื่อให้ได้ระดับความสูง 1 เมตรจริงๆ หลังบดอัด

3. รถ 6 ล้อ vs รถ 10 ล้อ เลือกแบบไหนคุ้มกว่า?

ราคาถมดินมักขึ้นอยู่กับ “ค่าขนส่ง” เป็นหลัก

• รถบรรทุก 10 ล้อ : ขนได้เยอะ (ประมาณ 10-14 คิว/เที่ยว) ราคาต่อคิวอาจถูกกว่า แต่เข้าซอยแคบไม่ได้ และน้ำหนักอาจทำให้ถนนซอยพัง
• รถบรรทุก 6 ล้อ : ขนได้น้อย (ประมาณ 3-5 คิว/เที่ยว) ราคาต่อคิวแพงกว่าเล็กน้อย แต่มีความคล่องตัวสูง เข้าซอยแคบในเมืองได้ดี

คำแนะนำ : ถ้าที่ดินอยู่ติดถนนใหญ่ให้ใช้ รถบรรทุกดิน 10 ล้อ แต่ถ้าอยู่ในซอยลึกหรือหมู่บ้านจัดสรร ต้องใช้ 6 ล้อเท่านั้น

4. ควรถมดินทิ้งไว้นานแค่ไหนก่อนสร้างบ้าน

นี่คือคำถามที่คนใจร้อนอยากรู้ที่สุด

• ดีที่สุด : ถมทิ้งไว้ข้ามปี หรืออย่างน้อย 3-6 เดือน เพื่อให้ดินเซตตัวและผ่านฝน (ฝนช่วยให้ดินแน่นขึ้นตามธรรมชาติ)
• ถ้ารีบ : สามารถสร้างได้เลย แต่ต้องใช้เข็มยาวเจาะทะลุชั้นดินถมลงไปถึงชั้นดินดานเดิม และพื้นบ้านควรเป็นระบบ “พื้นวางบนคาน” (Slab on Beam) เพื่อถ่ายน้ำหนักลงเสาเข็ม ไม่ใช่วางบนดินใหม่

5. เช็คลิสต์ก่อนจ้างผู้รับเหมาถมดิน (กันโดนโกง)

1. ตกลงหน่วยวัดให้ชัด : จะวัดเป็น “คิวรถ” (ปริมาณบนรถ) หรือ “คิวหน้างาน” (วัดจากพื้นที่จริงหลังบดอัด) แนะนำว่าวัดเป็นคิวรถจะตรวจสอบง่ายกว่า แต่ต้องมีคนคอยนับเที่ยวรถ
2. ทำสัญญาเรื่องเกลี่ยหน้าดิน : ราคานี้รวมรถไถเกลี่ยดินให้เรียบร้อยและบดอัดด้วยหรือไม่
3. เคลียร์พื้นที่ : หากที่ดินเดิมมีหญ้ารก ต้องจ้างถางป่าก่อนถม หรือให้ผู้รับเหมาจัดการ (อาจมีค่าใช้จ่ายเพิ่ม)
4. ระวังเพื่อนบ้าน : การถมดินมักมีฝุ่นและเสียง ต้องมีการป้องกันและพูดคุยกับข้างบ้านให้ดีก่อนเริ่มงาน